Deprem Gerçeği: Hazır mıyız?
Yazar: Kepyo Yaşam Masası | Yayın Tarihi: 15 Şubat 2026

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri, Türkiye'nin kolektif belleğine silinmez bir acıyla kazındı. On binlerce canımızı yitirdik, yüz binlerce kişi evsiz kaldı ve milyarlarca liralık hasar oluştu. Ancak bu felaketin bize öğrettiği en büyük ders şuydu: Depreme hazırlıklı olmak, hayat kurtarır.
Türkiye, dünyanın en aktif deprem kuşaklarından birinin üzerinde oturuyor. Kuzey Anadolu Fay Hattı, Doğu Anadolu Fay Hattı ve sayısız küçük fay hattı ülkemizi adeta bir deprem haritasına dönüştürüyor. Bilim insanları İstanbul'da 7 ve üzeri büyüklükte bir deprem olasılığının %64'ün üzerinde olduğunu söylüyor. Peki siz ve aileniz bu gerçeğe ne kadar hazırsınız?
Bu rehberde size afet çantası hazırlamaktan deprem anında yapılması gerekenlere, DASK sigortasından aile iletişim planına kadar her şeyi 'insan gibi' bir dille anlatacağım. Çünkü bu bilgiler bir gün sizin veya sevdiklerinizin hayatını kurtarabilir.
Afet Çantası: 72 Saat Hayatta Kalma Seti
Büyük bir depremden sonra devlet yardımlarının ulaşması genellikle 72 saat (3 gün) sürer. Bu süre boyunca kendi kendinize yetmeniz gerekiyor. İşte bu yüzden 'Afet Çantası' veya '72 Saatlik Hayatta Kalma Çantası' hazırlamak şarttır.
Su ve Gıda
- Su: Kişi başı günde en az 3 litre. 4 kişilik aile için 72 saat = 36 litre su. Pet şişelerde saklayın ve her 6 ayda değiştirin.
- Konserve gıdalar: Ton balığı, nohut, fasulye, mısır konservesi. Açacak gerektirmeyen (halkalı kapak) olanları tercih edin.
- Enerji barları ve kuruyemiş: Uzun raf ömrü ve yüksek kalori.
- Bisküvi ve kraker: Uzun süre bozulmayan çeşitler.
- Bebek maması: Eğer bebeğiniz varsa en az 3 günlük mama stoku.
Tüm bu malzemeler için yaklaşık 1.500 - 3.000 TL bütçe ayırmanız yeterli. Ekonomik beslenme rehberimize göz atarak afet çantası gıdalarını da bütçe dostu temin edebilirsiniz.
İlk Yardım Malzemeleri
- İlk yardım çantası: Sargı bezi, yara bandı, antiseptik solüsyon, ağrı kesici, ateş düşürücü
- Reçeteli ilaçlar: Kronik hastalığınız varsa (tansiyon, diyabet, astım) en az 1 haftalık ilaç
- Dezenfektan ve hijyen malzemeleri: El dezenfektanı, islak mendil, maske
- Düdük: Enkaz altında kaldığınızda ses çıkarmak için. Bu küçük alet hayat kurtarabilir!
Aydınlatma ve İletişim
- El feneri: LED fener + yedek piller. Mum da bulundurun ama dikkatli kullanın.
- Powerbank: En az 20.000 mAh kapasiteli, tam dolu. Birden fazla bulundurun.
- Pilli radyo: Elektrik ve internet kesildiğinde bilgi almanın tek yolu olabilir. FM/AM radyo şart.
- Düdük: Her aile bireyi için bir tane.
Giyim ve Barınma
- Mevsime uygun yedek kıyafet: Her kişi için bir takım.
- Aluminyum termal battaniye: Hafif, az yer kaplar, vücut ısısını korur. Tanesi 30-50 TL.
- Yağmurluk: Açık havada kalmak zorunda kalabilirsiniz.
- Sağlam ayakkabı: Enkaz üzerinde yürümek için kalın tabanlı, kapalı ayakkabı.
Belgeler ve Nakit
- Kimlik fotokopileri: TC kimlik, pasaport, ehliyet kopyaları su geçirmez poşette.
- Sigorta poliçeleri: DASK, konut sigortası, sağlık sigortası belgeleri.
- Nakit para: En az 5.000-10.000 TL nakit. Depremde ATM'ler ve POS cihazları çalışmayabilir. Küçük kupürler tercih edin.
- Önemli telefon numaraları listesi: Yazılı olarak! Telefon bozulabilir veya şarjı bitebilir.
Afet Çantası Toplam Maliyet Hesabı
4 kişilik bir aile için kapsamlı bir afet çantası hazırlamanın 2026 maliyeti:
- Su (36 lt): 200 - 400 TL
- Gıda (3 günlük): 800 - 1.500 TL
- İlk yardım çantası: 500 - 1.500 TL
- Fener + piller: 300 - 600 TL
- Powerbank (2 adet): 600 - 1.200 TL
- Pilli radyo: 300 - 800 TL
- Termal battaniye (4 adet): 120 - 200 TL
- Çanta/sırt çantası: 300 - 800 TL
- Diğer malzemeler: 500 - 1.000 TL
Toplam: 3.600 - 8.000 TL
Bu rakam, ailenizin hayatını kurtarabilecek bir yatırım. Bütçenizi planlamak için Bütçe Planlama Rehberimize göz atın. Malzeme fiyatlarındaki indirimleri takip etmek için Yüzde Hesaplama Aracımızı kullanabilirsiniz.
Deprem Anında Ne Yapılmalı? Çömel-Korun-Tutun
AFAD ve uluslararası uzmanların önerdiği en güvenilir yöntem Çömel-Korun-Tutun (Drop-Cover-Hold On) tekniğidir:
Eğer İçerideyseniz
- ÇÖMEL: Hemen yere çömelin. Ayakta durmaya çalışmayın, sarsıntı sizi düşürebilir.
- KORUN: Sağlam bir masanın veya yatağın altına girin. Başınızı ve boynunuzu kollarınızla koruyun.
- TUTUN: Masa ayağından sıkıca tutunun. Sarsıntı bitene kadar pozisyonunuzu koruyun.
YANLIŞ BİLGİ: 'Hayat üçgeni' teorisi bilimsel olarak kanıtlanmamıştır ve tehlikelidir. Eşya yanına değil, sağlam mobilya ALTINA girin.
Eğer Dışarıdayseniz
- Binalardan, duvarlardan, elektrik direklerinden uzaklaşın.
- Açık bir alana geçin ve çömelin.
- Araçtaysanız yavaşça durun ve araçta kalın. Köprü, alt geçit ve binalardan uzakta olun.
Deprem Bittikten Sonra
- Artçı sarsıntılara hazırlıklı olun - büyük depremler sonrası saatlerce, hatta günlerce artçılar olur.
- Hasarlı binaya girmeyin.
- Doğalgaz ve su vanalarını kapatın.
- Telefonları gereksiz yere aramayın - hatlar acil durum için açık olmalı. SMS gönderin.
- AFAD'ın resmi duyurularını takip edin.
DASK (Zorunlu Deprem Sigortası): Ne Kadar, Nasıl Yaptırılır?
Türkiye'de konut sahipleri için DASK zorunludur. Ancak ne yazık ki birçok kişi DASK'ı ya yaptırmıyor ya da ne işe yaradığını bilmiyor.
DASK Nedir?
Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK), depremden kaynaklanan hasarları teminat altına alan zorunlu bir sigortadır. Tüm tapu sahipleri DASK yaptırmak zorundadır.
2026'da DASK Primleri
- 1+1 daire (60 m²): Yıllık 500 - 1.500 TL (bölgeye ve yapı tipine göre)
- 2+1 daire (100 m²): Yıllık 800 - 2.500 TL
- 3+1 daire (140 m²): Yıllık 1.200 - 3.500 TL
- Müstakil ev (200 m²): Yıllık 1.500 - 5.000 TL
DASK primleri deprem risk bölgesine, binanın yaşına, yapı tipine ve metrekaresine göre değişir. İstanbul'un riskli ilçelerinde primler daha yüksek olabilir.
DASK Teminat Tutarı
2026 yılında DASK azami teminat tutarı güncellenmiş metrekare birim fiyatı üzerinden hesaplanır. Ancak DASK tek başına yeterli olmayabilir - teminat tutarı evinizin gerçek değerinin altında kalabilir. Bu durumda konut sigortası ile ek teminat almanız önerilir.
DASK ve sigorta bilgileri için DASK Deprem Sigortası Rehberimize bakabilirsiniz.
Evinizin Deprem Güvenliğini Artırın
Afet çantası hazırlamak kadar, yaşadığınız evi güvenli hale getirmek de önemli. İşte basit ama etkili önlemler:
Mobilya Sabitleme
- Kitaplıklar ve dolaplar: Duvara L-demir veya deprem kayışıyla sabitleyin. Devrilme riski hayati tehlike yaratır.
- TV ve monitörler: Anti-tip kayışlarıyla sabitleyin.
- Su ısıtıcısı (termosifon): Sağlam şekilde duvara monte olduğundan emin olun.
- Camlı eşyalar: Cam dolap kapakları deprem filmiyle kaplanabilir.
Mobilya sabitleme malzemeleri için toplam maliyet: 500 - 2.000 TL. Ailenizin güvenliği için küçük bir yatırım.
Yapısal Kontrol
- Binanızın deprem yönetmeliğine uygunluğunu kontrol ettirin.
- Kolon, kiriş ve duvarlarda çatlak olup olmadığını gözlemleyin.
- 1999 öncesi yapılmış binalarda özellikle dikkatli olun.
- Riskli yapı tespiti yaptırmak için belediyenize başvurun.
Aile Deprem Planı Oluşturun
Her ailenin bir deprem planı olmalı. Bu plan, deprem anında herkesin ne yapacağını ve sonrasında nerede buluşacağını belirler.
1. Buluşma Noktası Belirleyin
Evinizin yakınında güvenli, açık bir alan belirleyin. Mahallenizdeki park veya açık otopark iyi seçeneklerdir. Aile bireyleri deprem sonrasında burada buluşsun.
2. İletişim Planı Yapın
- Şehir dışında yaşayan bir yakınınızı 'bağlantı kişisi' olarak belirleyin. Herkes bu kişiyi arasın veya SMS atsın.
- Tüm aile bireylerinin telefonlarına AFAD acil durum uygulamasını indirin.
- Önemli numaraları kağıda yazın ve afet çantasına koyun.
- Çocuklarınıza ezbere bilmeleri gereken telefon numaralarını öğretin.
3. Deprem Tatbikatı Yapın
Yılda en az 2 kez aile içi deprem tatbikatı yapın. Çocuklar dahil herkes 'Çömel-Korun-Tutun' hareketini bilmeli. Tatbikat sırasında afet çantasının yerini ve buluşma noktasını tekrar edin.
4. Komşularla Koordinasyon
Komşularınızla tanışın ve iletişimde olun. Deprem sonrasında ilk yardım genellikle komşulardan gelir. Apartmanda yaşayan yaşlılar, engelliler ve yalnız yaşayan kişilerin listesini oluşturun.
Deprem Sonrası Finansal Hazırlık
Deprem sadece fiziksel değil, finansal olarak da yıkıcıdır. Hazırlıklı olmak için:
Acil Durum Fonu
En az 3 aylık gideriniz kadar acil durum fonu oluşturun. Bu fon, deprem sonrasında evinizi terk etmek zorunda kaldığınızda kira, gıda ve ulaşım masraflarınızı karşılar. Acil Durum Fonu Rehberimize bakarak stratejinizi oluşturun.
Dijital Yedekleme
- Önemli belgelerinizi (tapu, sigorta, diploma) dijital olarak yedekleyin.
- Bulut depolamaya (Google Drive, iCloud) yükleyin.
- Fotoğraflarını çekin ve e-posta adresinize gönderin.
Sigorta Kontrolü
- DASK poliçenizin güncel olduğundan emin olun.
- Konut sigortası ile ek teminat almayı düşünün.
- Deprem sonrası hasar tespit raporlarında sigorta işlemlerinin nasıl yürüdüğünü öğrenin.
Finansal durumunuzu değerlendirmek için maaş hesaplama ve kredi hesaplama araçlarımızı kullanabilirsiniz.
Türkiye Deprem Risk Haritası: En Riskli İller
AFAD'ın güncel deprem tehlike haritasına göre Türkiye'nin en yüksek riskli bölgeleri:
- Çok yüksek risk: İstanbul, İzmir, Bursa, Yalova, Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya, Elazığ, Bingöl, Erzincan, Van
- Yüksek risk: Ankara (bazı bölgeler), Antalya, Manisa, Denizli, Muğla, Balıkesir, Çanakkale
- Orta risk: İç Anadolu'nun büyük bölümü, Karadeniz kıyıları
Türkiye'nin %96'sı deprem bölgesinde yer alıyor ve nüfusun %98'i deprem riski altında yaşıyor. Yani neredeyse herkes hazırlıklı olmalı.
Çocuklara Deprem Eğitimi
Çocuklar depremden en çok etkilenen gruplardan biri. Onları korkutmadan ama bilinçlendirerek hazırlamak önemli:
- Oyunla öğretme: 'Çömel-Korun-Tutun' hareketini oyun haline getirin.
- Afet çantası hazırlamaya dahil edin: Çocuğun kendi küçük afet çantasını hazırlamasına izin verin (küçük fener, düdük, sevdiği oyuncak).
- İletişim bilgilerini ezberletin: Anne-baba telefon numarası, ev adresi.
- Okulda tatbikat: Okulun deprem tatbikatlarına katılımını takip edin.
Çocuk masrafları ve eğitim planlaması için Çocuk Masrafları Rehberimize göz atabilirsiniz.
Deprem Sonrası Psikolojik Destek
Deprem sadece fiziksel hasar yaratmaz; psikolojik etkileri de çok derin olabilir. TSSB (Travma Sonrası Stres Bozukluğu), anksiyete ve depresyon deprem sonrasında sık görülen sorunlardır.
- Kendinize ve çevrenize karşı sabırlı olun.
- Profesyonel psikolojik destek almaktan çekinmeyin.
- Çocukların davranış değişikliklerini takip edin.
- AFAD ve Kızılay'ın psikososyal destek hatlarından yardım alın.
Afet Çantası Kontrol Listesi (Yazdırılabilir)
İşte afet çantanız için eksiksiz bir kontrol listesi. Bu listeyi yazdırıp buzdolabınıza asabilirsiniz:
- ☐ Su (kişi başı 9 litre / 3 gün)
- ☐ Konserve gıdalar (3 günlük)
- ☐ Konserve açacağı
- ☐ Enerji barları ve kuruyemiş
- ☐ İlk yardım çantası
- ☐ Reçeteli ilaçlar (1 haftalık)
- ☐ LED el feneri + yedek piller
- ☐ Powerbank (20.000 mAh+)
- ☐ Pilli FM/AM radyo
- ☐ Düdük (her kişi için)
- ☐ Termal battaniye
- ☐ Yedek kıyafet seti
- ☐ Sağlam ayakkabı
- ☐ Nakit para (5.000-10.000 TL)
- ☐ Kimlik fotokopileri (su geçirmez poşette)
- ☐ Sigorta belgeleri
- ☐ Önemli telefon numaraları listesi
- ☐ Çakmak/kibrit
- ☐ Çöp poşeti (büyük boy)
- ☐ Çok amaçlı bıçak
- ☐ İp (5-10 metre)
- ☐ Maske ve eldiven
- ☐ Bebek/çocuk ihtiyaçları (varsa)
- ☐ Evcil hayvan maması (varsa)
Önemli Acil Durum Numaraları
- 112: Acil Çağrı Merkezi (Tüm acil durumlar)
- 110: İtfaiye
- 155: Polis İmdat
- 156: Jandarma İmdat
- 122: AFAD
- 182: Sağlık Bakanlığı ALO
- 181: Doğalgaz Acil
Sonuç: Hazırlık Panik Değil, Sorumluluktur
Deprem hazırlığı yapmak 'korkak' olmak değil, sorumlu bir vatandaş olmaktır. Türkiye gibi deprem kuşağında yer alan bir ülkede yaşıyorsanız, hazırlıklı olmak sizin ve ailenizin en temel hakkıdır.
Bu rehberdeki adımları bugün uygulamaya başlayın. Afet çantanızı hazırlayın, aile planınızı oluşturun, DASK poliçenizi kontrol edin ve acil durum fonunuzu oluşturmaya başlayın. Her şey yolunda giderse bu çantayı hiç kullanmazsınız. Ama bir gün gerekirse, o çantanın hayatınızı kurtardığını bileceksiniz.
Kepyo olarak yanınızdayız. Yüzde hesaplama aracımızla bütçe planlamanızı, kredi hesaplama aracımızla finansal durumunuzu değerlendirebilirsiniz. DASK Rehberimiz sigorta konusunda, Acil Durum Fonu Rehberimiz ise finansal hazırlık konusunda size yol gösterecektir.
Unutmayın: Deprem öldürmez, hazırlıksızlık öldürür. Bugün hazırlanın, yarın güvende olun!